Er staat een mens tegenover u, geen rechtspersoon
Een BV heeft een eigen vermogen dat losstaat van dat van de eigenaar. Een eenmanszaak heeft dat niet: de zaak is de ondernemer. Er is een handelsnaam, een KvK-nummer en vaak een zakelijke rekening, maar juridisch is er een natuurlijk persoon die met zijn hele vermogen instaat voor de schulden van de onderneming.
Praktisch betekent dat twee dingen. Uw vordering is niet afhankelijk van het voortbestaan van de onderneming: stopt de zaak, dan blijft de ondernemer de schuldenaar. En privegebeurtenissen aan zijn kant raken uw vordering wel degelijk, want zijn zakelijke en zijn prive vermogen zijn hetzelfde vermogen.
Bij een vennootschap onder firma geldt hetzelfde, maar dan voor elke vennoot: zij zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap. U kunt de vordering dan bij elk van hen in haar geheel opeisen.
De rechtsvorm telt niet, de hoedanigheid wel
Voor de incassokosten is niet de rechtsvorm doorslaggevend maar de vraag in welke hoedanigheid de overeenkomst is gesloten. Onze eigen voorwaarden nemen de wettelijke maatstaf over: consument-debiteur is de debiteur die een natuurlijk persoon is en niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, zoals bedoeld in artikel 6:96 lid 5 BW. Iedere andere debiteur is een zakelijke debiteur.
Een eenmanszaak is een natuurlijk persoon en voldoet aan de eerste helft van die omschrijving, maar niet aan de tweede zolang de overeenkomst tot zijn bedrijf behoort. Levert u kantoormeubilair aan het bedrijf, dan is hij zakelijke debiteur. Levert u dezelfde stoel bij hem thuis voor eigen gebruik, dan is hij consument.
Bij twijfel wint de bescherming. Kunt u niet aantonen dat de overeenkomst tot de bedrijfsuitoefening behoorde, dan moet u ervan uitgaan dat de dwingende consumentenregeling geldt. Daarom is de vraag waarvoor de levering was op de factuur of in de opdrachtbevestiging geen detail.
- Levering op naam van de handelsnaam, met KvK-nummer en btw-nummer op de factuur — zakelijk.
- Levering aan de persoon, op het woonadres, zonder btw-verlegging of inkoopnummer — dat pleit voor consument.
- Gemengd gebruik, zoals een telefoon of een auto die ook prive wordt gebruikt — kijk naar het doel bij het sluiten van de overeenkomst.
Wat dat betekent voor de incassokosten
Is de eenmanszaak zakelijke debiteur, dan is de veertiendagenbrief geen wettelijk vereiste en is de vergoeding bij een handelsovereenkomst op grond van artikel 6:96 lid 4 BW zelfs zonder aanmaning verschuldigd.
Is hij consument-debiteur, dan gelden de dwingende regels onverkort: er moet een aanmaning uit die aan de vier eisen van artikel 6:96 lid 6 BW voldoet, en van de wettelijke staffel mag op grond van artikel 6:96 lid 5 BW niet ten nadele van hem worden afgeweken. Een incassokostenbeding in uw algemene voorwaarden helpt daar niet.
Wij passen de wettelijke staffel overigens ook bij een zakelijke debiteur toe en baseren de kosten niet op een beding uit uw voorwaarden. Wat wij bij een debiteur in rekening brengen is nooit meer dan het bedrag waarop u jegens die debiteur aanspraak heeft.
De staffel en de bedragen die eruit komen
Ook een ondernemer kan onder de Wki vallen
Hier zit het punt dat het vaakst wordt gemist. De bescherming van de Wet kwaliteit incassodienstverlening loopt niet gelijk met het consumentenbegrip uit het Burgerlijk Wetboek.
Onze voorwaarden omschrijven de Wki-schuldenaar als de debiteur die een natuurlijk persoon is met woonplaats in Nederland en ten aanzien van wie de werkzaamheden binnen de reikwijdte van artikel 2 Wki vallen. Een consument-debiteur is dat altijd. Maar een natuurlijk persoon die handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf kan Wki-schuldenaar zijn zonder consument-debiteur te zijn.
Een eenmanszaak zit dus regelmatig in die tussenpositie: zakelijk voor de incassokosten, beschermd voor de manier waarop hij benaderd wordt. Wij hanteren daarom bij een eenmanszaak dezelfde omgangsnormen als bij een particulier: de mededeling bij het eerste contact dat wij namens de schuldeiser werken, met naam en registratiekenmerk, de specificatie van de vordering, de informatie over betalingsregeling en schuldhulpverlening, taalniveau B1 in de schriftelijke benadering, en geen druk met maatregelen die niet genomen kunnen worden.
Dat is geen extra service. Het is de norm die de Rki stelt, en wij passen die normen ook toe op werkzaamheden die buiten de wettelijke reikwijdte vallen.
De omgangsnormen zoals wij ze hebben vastgelegd: artikel 8
Waarom een eenmanszaak niet betaalt
De reden verschilt van die bij een groter bedrijf, en dat verandert wat werkt. Bij een BV met een crediteurenadministratie is een onbetaalde factuur vaak een procesfout: verkeerd inkoopnummer, verkeerde afdeling, betaalrun gemist. Bij een eenmanszaak is het bijna altijd liquiditeit.
Een ondernemer die zelf op zijn debiteuren wacht kan uw factuur niet betalen, hoe vaak u ook aanmaant. Daar levert een betalingsregeling die hij volhoudt meer op dan een sommatie erbij, en die kunnen wij binnen ons mandaat zelfstandig treffen.
Er is nog een verschil dat de moeite waard is: bij een eenmanszaak is de persoon die de factuur moet betalen ook de persoon die de opdracht gaf. U hoeft niet uit te zoeken wie erover gaat, en een telefoongesprek komt sneller tot iets.
Wat een houdbare betalingsregeling is
Wat u aanlevert
Bij een eenmanszaak zijn twee gegevens belangrijker dan bij andere debiteuren, omdat ze de hele behandeling bepalen.
- Het KvK-nummer met de tenaamstelling zoals die in het handelsregister staat, plus de naam van de ondernemer zelf. Een handelsnaam alleen is niet genoeg om iemand aan te spreken.
- Waarvoor de levering was. Daaruit volgt of het een zakelijke of een consumentenovereenkomst is, en daarmee welke regels over de incassokosten gelden.
- Het adres. Is het bedrijfsadres tevens het woonadres, meld dat dan; dat verandert hoe wij de correspondentie inrichten.