Wat verjaring wel en niet doet
Verjaring laat de vordering zelf bestaan, maar neemt u de mogelijkheid om nakoming af te dwingen. Betaalt de debiteur na de verjaring alsnog, dan betaalt hij niet onverschuldigd en kan hij het bedrag niet terugvorderen. In de praktijk komt dat zelden voor.
Een rechter past de verjaring niet uit zichzelf toe: de debiteur moet zich erop beroepen. Maar u kunt er niet op rekenen dat hij dat nalaat, en een incassodienstverlener die weet dat de rechtsvordering is verjaard mag er niet meer op aanmanen.
De termijnen
De hoofdregel voor een gewone handelsvordering is vijf jaar. Artikel 3:307 BW bepaalt dat een rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis uit overeenkomst tot een geven of doen verjaart door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag volgend op die waarop de vordering opeisbaar is geworden.
Op die hoofdregel staat een uitzondering die vaak wordt gemist: bij een consumentenkoop verjaart de rechtsvordering tot betaling van de koopprijs op grond van artikel 7:28 BW al door verloop van twee jaren. Verkoopt u zaken aan particulieren, dan is dat de termijn waar u mee werkt.
Voor bedragen die bij het jaar of bij een kortere termijn moeten worden betaald geldt artikel 3:308 BW: ook vijf jaren, maar dan per termijn, telkens vanaf de dag volgend op die waarop de betreffende termijn opeisbaar is geworden. Bij een abonnement of een huur verjaart de oudste termijn dus het eerst.
| Soort vordering | Termijn | Grondslag |
|---|---|---|
| Gewone factuur uit overeenkomst | vijf jaar | artikel 3:307 BW |
| Koopprijs bij consumentenkoop | twee jaar | artikel 7:28 BW |
| Periodieke termijnen, per termijn | vijf jaar | artikel 3:308 BW |
Wanneer de termijn begint te lopen
De termijn begint op de dag na de dag waarop de vordering opeisbaar is geworden, en dus niet op de factuurdatum, niet op de vervaldatum en niet op het moment van het verzuim.
Dat verschil is klein bij een factuur met dertig dagen betaaltermijn en groot bij een vordering die pas opeisbaar werd bij oplevering of bij het bereiken van een termijn in een schema. Zoek dat moment op voordat u rekent.
Verjaring loopt door terwijl u aanmaant, terwijl u onderhandelt en terwijl een dossier bij een derde ligt. Alleen een stuitingshandeling zet hem stil.
Wanneer een vordering opeisbaar wordt
Hoe u de verjaring stuit
Stuiten betekent dat de lopende termijn wordt afgebroken en dat er een nieuwe begint. Er zijn drie manieren, en de eerste kunt u zelf.
De eenvoudigste is de schriftelijke aanmaning of mededeling van artikel 3:317 BW, waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt. Onze eigen voorwaarden noemen precies die handeling in artikel 6 lid 3, voor het geval een aangeboden vordering binnen drie maanden zou verjaren.
De tweede is een erkenning door de debiteur zelf: artikel 3:318 BW bepaalt dat erkenning van het recht de verjaring stuit. Een betalingsregeling of een deelbetaling is zo een erkenning, en dat is een reden om die afspraak schriftelijk vast te leggen.
De derde is een daad van rechtsvervolging als bedoeld in artikel 3:316 BW. Die valt buiten het minnelijke traject; daar komt een gerechtsdeurwaarder of advocaat aan te pas.
Na stuiting begint een nieuwe termijn te lopen. Artikel 3:319 BW bepaalt dat die gelijk is aan de oorspronkelijke, maar niet langer dan vijf jaar. Bewaar daarom niet alleen de brief maar ook het bewijs dat en wanneer hij is verzonden: zonder dat bewijs heeft u niets aan de stuiting.
Artikel 3:316, 3:317, 3:318 en 3:319 BW
Wat wij met een oude vordering doen
Een vordering waarvan de rechtsvordering al is verjaard nemen wij niet in behandeling, en een aanvaarde opdracht beeindigen wij alsnog als dat achteraf blijkt. Dat staat in artikel 6 lid 2 van onze algemene voorwaarden; het is een grens die de wet ons stelt en geen afweging per dossier.
Verjaart de rechtsvordering binnen drie maanden na het aanbieden, dan mogen wij de opdracht weigeren. In plaats daarvan kunnen wij, na overleg met u en binnen de lastgeving, een stuitingshandeling als bedoeld in artikel 3:317 BW verrichten en het dossier daarna gewoon voortzetten.
Meld een oude vordering dus als oud. Bij de intake vragen wij de vervaldatum van de oudste factuur; met die datum kunnen wij zien of er nog tijd is en of er eerst gestuit moet worden.
Bij het aanbieden garandeert u op grond van artikel 7 lid 1 van onze voorwaarden dat de rechtsvordering niet is verjaard. Dat is geen formaliteit: wij kunnen die vraag niet uit uw administratie beantwoorden, en op een verjaarde vordering aanmanen zou in strijd zijn met de Wki.
Artikel 6 lid 2 en lid 3 en artikel 7 lid 1 van onze algemene voorwaarden